מ'דערציילט א מעשה, אז דער בארימטער חכם אלבערט איינשטיין איז גאר געקומען פון א היימישע אידישע שטוב, אבער בעוונותיהם הרבים, ווען ער איז נאך געווען א יונגער פלאכער בחור'ל, האבן אים די קאלטע משכילים אריינגעכאפט אין זייערע נעצן און אים פארדרייט דעם קאפ מיט זייערע נארישקייטן. צוליב דעם איז ער נתרחק געווארן און נישט ארויסגעקומען קיין ערליכער איד. אבער אידן רעדן דאך פון דעם מיט א קרעכץ: ווער ווייסט דען וויפיל אור תורה און געוואלדיגע חידושים ער וואלט ווען געקענט מחדש זיין פאר די וועלט מיט זיין מורא'דיגן גאונישן מח, ווען ער בלייבט ווען צוגעבינדן צום הייליגן תורה הקדושה!
להבדיל אא"ה, זעט מען די אנדערע זייט פון דעם מטבע ביים הייליגן חפץ חיים זי"ע. ווען ער איז געווען א יונגער יתום'ל און א בחור'ל, האבן די משכילים אויך געווארפן אן אויג אויף אים און פרובירט אים פארכאפן אין זייערע שלעכטע וועגן. איינמאל איז דער חפץ חיים געגאנגען אויפן גאס, זענען אפאר משכילים צוגעקומען צו אים און אנגעהויבן איינרעדן זייערע דבורים.
גלייכצייטיג איז אדורך געגאנגען אן ערליכער חסידישער אינגערמאן, און זעענדיג וואס דא טוט זיך, האט אים דאס הארץ אנגעהויבן וויי טאן. ער איז צוגעגאנגען צום חפץ חיים און אים אנגעכאפט מיט א געוואלדיגע ווארימקייט, און מיט דיבורים היוצאים מן הלב אים מסביר געווען: "טייערער בחור'ל, זיי האבן גארנישט דיין טובה פאר די אויגן! זיי ווילן דיך פשוט קאלט מאכן, משחית זיין דיין נשמה און דיך פארלענדן רוחניות'דיג!"
די ווארימע, אמת'דיגע דיבורים האבן אים בארירט עד עמקי נשמתו. דער הייליגער חפץ חיים האט גלייך מקבל געווען די דברים כבושים, און מער קיינמאל אין זיין לעבן נישט אנגעקוקט אין זייער זייט!
קומט דאך אויס פון דעם א מורא'דיגער יסוד פאר אונזער לעבן:
די גאנצע גדלות פונעם הייליגן חפץ חיים – וואס האט באלויכטן די גאנצע אידישע וועלט מיט זיין שמירת הלשון און זיין משנה ברורה – איז נאר געקומען אדאנק דעם וואס איין אומבאקאנטער אינגערמאן האט זיך נישט פויל געהאלטן! ער האט געהאט די ריכטיגע שפראך און דעם אידישן גילגול הנשמה צום בחור'ל, איז צוגעגאנגען מיט אן אמת'ע אהבת ישראל, און אים מציל געווען פון די בייזע, קאלטע ווינטן פונעם גאס!